Dukla


W Dukli Żydzi zaczęli osiedlać się w XVIII wieku - przybywając prawdopodobnie wraz z rozwojem handlu winem. Zajmowali się również handlem oraz rzemiosłem. Pod koniec XIX wieku stanowili około 5/6 społeczności dukielskiej liczącej 3000 osób. W 1915 roku liczba Żydów radykalnie spadła o ponad połowę w wyniku ogromnego pożaru, który strawił dużą część miasta. Podczas II wojny światowej na terenie Dukli utworzono getto, zamykając w nich tamtejszych Żydów. Część z nich rozstrzelano w pobliskich lasach, część zamordowano na miejscu. Powszechnie wiadomo, że ludność dukielska ukrywała Żydów przed hitlerowcami. Słynnym przypadkiem jest postać Mieczysława Roja, który w 1944 roku został rozstrzelany wraz z pięcioma Żydami, których ukrywał. Napaść niemiecką na Duklę przeżyło kilkadziesiąt osób. Po zakończeniu wojny życie polityczne, gospodarcze i społeczne poczęło rozwijać się na nowo - w tym czasie powstały nowe organizacje i towarzystwa żydowskie. Do dzisiaj przy ulicy Cergowskiej istnieje budynek dawnej szkoły żydowskiej. Kirkut w Dukli położony jest w południowej części miejscowości, po prawej stronie drogi w kierunku Barwinka. Składa się z dwóch części: starej - założonej w XVIII wieku - oraz nowej - istniejącej od ok. 1875 roku. W starej części zachowało się około 100 macew - duża część jest zaniedbana, zniszczona i zarośnięta. Część nowa otoczona jest kamiennym murem - tam znajduje się około 200 nagrobków. Ogromna część macew żydowskich została wykorzystana przez Niemców podczas II wojny światowej do regulacji potoku w Smerecznem oraz do prac budowlanych. Dukielski kirkut wpisany jest do Rejestru Zabytków. Synagoga rabina Cwi Lajtnera w Dukli wybudowana została w 1884 roku przy obecnej ulicy Cergowskiej, nieopodal głównej synagogi. Została zdewastowana przez hitlerowców podczas II wojny światowej. Obecnie pełni funkcję magazynu. Główna Synagoga w Dukli została wybudowana w 1758 roku przy obecnej ulicy Cergowskiej. Podczas II wojny światowej została podpalona rpzez hitlerowców, po zakonczeniu wojny pełniła funkcję magazynu. Obecnie bożnica jest w stanie ruiny.

P1000765   P1000795 small   P1000794   P1000793

 P1000792   P1000791   P1000790   P1000789

  P1000788   P1000787   P1000786   P1000785   P1000784

 P1000783   P1000782   P1000781   P1000780

 P1000779   P1000778   P1000777

P1000776   P1000775   P1000774   P1000773   P1000772   

P1000770   P1000769   P1000768   P1000771

 P1000767   P1000766